مرتضى مطهري

24

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

است . استعانت از خدا آن است كه در دعاى كميل مىخوانيم : * ( قوّ على خدمتك جوارحى و اشدد على العزيمة جوانحى . . . ) * استعانت از خدا به معنى خدا را كمك و همكار گرفتن و يا جانشين خود فرض كردن ، همان عقيده اى است كه على در مورد استطاعت ابطال كرد و در حديث معروف توحيد صدوق ، خطاب به سائل كه از استطاعت سؤال كرده بود فرمود : * ( فهل تملكها مع الله او بدون الله ؟ . . . ) * آخر خودش فرمود : * ( تملكها با لله يعنى منا لله . ) * 20 . اسلام اعتماد به غير را ابطال كرده و در عين اينكه فرموده اعتماد بايد به خدا باشد ، تكيه به اراده و قواى خدادادى خود را توصيه كرده است . 21 . اما مسأله سرنوشت . سرنوشت جبرى كه با اصل * ( دواؤك فيك و داؤك منك ) * منافى باشد و اراده و تصميم را از انسان بگيرد وجود ندارد . در مقدمه رساله انسان و سرنوشت سخن واشنگتن ارونگ را نقل و انتقاد كرده‌ايم . او مىگويد : در اسلام از قاعده « خودت را يارى كن تا خدا تو را يارى كند » خبرى نيست . ما گفته‌ايم اتفاقاً ، هم اين قاعده در قرآن هست : من كان يريد العاجلة عجلنا له فيها ما نشاء لمن نريد ثم جعلنا له جهنم يصليها مذموماً مدحوراً . و من اراد الاخره و سعى لها سعيها و هو مؤمن فاولئك كان سعيهم مشكوراً . كلًا نمد هؤلاء و هؤلاء من عطاء ربك و ما كان عطاء ربك محظوراً . و هم قاعده بالاتر : يا ايها الذين امنوا ان تنصروا الله ينصركم و يثبت اقدامكم . اينها به طور كلى قضا و قدر را با جبر يكى دانسته‌اند .